|
www.canvas.be februari 2009 Reportagemagazine dat verslag uitbrengt over de grote brandhaarden op het wereldtoneel, maar evengoed de kleine verhalen vertelt die meer verdienen dan de coulissen. De reportages dragen de uitgesproken stempel van de reporter. Presentatie: Rudi Vranckx. Uitzendingen op zaterdagavond, Canvas (België 2). Naar de online reportages van Vranckx >>> Reportages: Ons vuil in Afrika 7 februari 2009 De oorlog tussen arm en rijk 31 januari 2009 Kenia - De menselijke tijdbom 24 januari 2009 Oorlog in Gaza - Exclusief 17 januari 2009 Wie vreet de bonen? 10 januari 2009 Lichaamsdelen te koop 3 januari 2009 Klare wijn? 27 december 2008 Het vervloekte goud van Brazilië 13 december 2008 Moeten we bang zijn van Rusland? 6 december 2008 Ons vuil in Afrika 7 februari 2009
Antwerpen draaischijf illegaal toxisch afval naar Derde Wereld VRT-journalist Jan Holderbeke volgde de afvaltrafiek van de haven van Antwerpen naar Tema, in het West-Afrikaanse Ghana. Daar verknallen duizenden kinderen hun gezondheid door op ware gifstorten onze oude computers, TV-toestellen en koelkasten te ontmantelen. Het Westen exporteert zijn giftig afval, de Derde Wereld importeert een gigantisch milieuprobleem. Maandelijks vertrekken vanop de kade in Antwerpen tientallen containers met zogenaamde e-waste richting Derde Wereld. Antwerpen is op dat vlak samen met Rotterdam koploper in de wereld. Die e-waste, onbruikbare computers, TV-toestellen en koelkasten van bij ons, zit vol giftige stoffen : CFK’s, zware metalen, …
Giftige dampen Zonder de minste controle halen Ghanese kinderen daar de toestellen uit elkaar. Ze verbranden de bekabeling, om het zuivere koper over te houden. Dat het verbrande PVC kankerverwekkende dioxines vrijmaakt, weten ze niet. Het loodpoeder uit beeldbuizen stapelt zich in hun jonge lichamen op, en remt de ontwikkeling van hun hersenen. Ze slaan het koelcircuit van oude koelkasten met stenen aan diggelen, en hebben niet de minste bescherming tegen de CFK’s die zo vrijkomen. Giftig afval uitvoeren naar de Derde Wereld is volgens de EU-wetgeving verboden. Maar het is ook tot honderd keer goedkoper dan het milieuvriendelijk te verwerken bij ons. Een verbod is waardeloos als er geen controle is. In Antwerpen vonden we wel gemotiveerde inspecteurs, maar ze zijn met veel te weinig. Af en toe slagen ze erin een container tegen te houden, maar het gros geraakt moeiteloos weg. En in Ghana vonden we al helemaal geen controle.
Ons vuil in Afrika, een reportage van Jan Holderbeke, 2009
De oorlog tussen arm en rijk 31 januari 2009 Rijke minderheid versus rebellen In de Filipijnen woedt een oorlog tussen arm en rijk. Aan de ene kant een rijke minderheid die met de steun van de regering de economische en politieke leiding van het land in handen heeft. Aan de kant van de armen een gewapende rebellengroep. Reporter Evan Williams wordt na lang onderhandelen ontvangen in een kamp van Marxistische rebellen die al decennia lang strijden voor een communistische staat. Hun leider vertelt dat linkse leiders systematisch geëlimineerd worden door de staatsveiligheid. Hard terugvechten is volgens hem de enige optie.
Moorden en ontvoeringen Honderden studenten, activisten en linkse politici zijn al vermoord. Anderen zijn spoorloos verdwenen. Williams ontmoet de familie van studente Karen Empeno. Twee jaar geleden werd ze van de straat geplukt door een groep gewapende mannen in camouflagekledij. Sindsdien is er geen spoor meer van haar. Maar dan duikt er een man op die gehoord heeft hoe Karen gefolterd werd. Williams komt in contact met een oud-korporaal van het leger. Hij beweert dat er in het leger militairen worden getraind om mensenrechtenactivisten en burgers met linkse sympathieën te ontvoeren. Hij zegt dat ze verhoord en gefolterd worden op een geheime locatie.
Unreported World: Lost in a Shadow War – Channel 4, 2008
Kenia - De menselijke tijdbom 24 januari 2009
Veel volk, weinig land, weinig werk Een jaar geleden, vlak na de woelige presidentsverkiezingen, bereikten de bloedige rellen in Kenia een hoogtepunt. De situatie mag dan wel een beetje afgekoeld zijn, de storm is nog lang niet gaan liggen. De politieke situatie is niet de enige oorzaak van de onlusten: het land kan de extreme bevolkingsgroei niet aan. Zowat de helft van de mannelijke bevolking in Kenia is jonger dan 15 jaar. Begin dit jaar, kort na de verkiezingen, trok reporter Aidan Hartley naar Kenia, het land waar hij zelf geboren werd. Ondanks het vredesakkoord dat gesloten werd, rolt hij van het ene gruwelijke tafereel in het andere. Hij komt terecht in een dorp waar zopas een slachtpartij heeft plaatsgevonden. Tussen de smeulende resten van de platgebrande hutten vindt Hartley de schedel van een kind dat in de brand gebleven is. Ook het hospitaal is overbevolkt. Er zijn te weinig bedden voor de slachtoffers van het geweld en kinderen met zware brandwonden moeten een bed delen.
Op bezoek bij het SLDF Na lang onderhandelen mag Hartley op bezoek bij één van de strijdende milities. Het Saboat Land Defence Force (SLDF), dat 500 moordpartijen op haar naam heeft staan. Het is de eerste keer dat de militie een internationale cameraploeg toelaat. De jongeren die in de bossen getraind worden, zeggen dat werkloosheid en een tekort aan beschikbare grond hen tot de wapens gedwongen hebben. Unreported World: Kenya’s human time bomb – Channel 4, 2008.
Klik hier voor meer informatie over het geweld in Kenia.
Oorlog in Gaza - Exclusief 17 januari 2009
De Duitse zender ARD slaagde er als één van de weinigen in beelden te draaien in Gaza, dat door de Israëli’s hermetisch wordt afgesloten. Hoe ervaren gewone families het conflict en hoe proberen ze te overleven? Een huilende Palestijn vlucht met een deel van zijn gezin met een tractor naar veiliger oorden. Hij is een van de 30.000 Palestijnen die op de vlucht zijn voor de Israëlische bommen. Maar eigenlijk kunnen ze nergens naartoe. Zowel Israel als Egypte hebben hun grenzen gesloten. De ziekenhuizen kunnen de toestroom van gewonden niet slikken. Met honderden liggen ze op de gangen. Onder hen opvallend veel kinderen. Er zijn nauwelijks medicamenten. Om de verzorging te krijgen die ze nodig hebben, zouden de gewonden Gaza moeten verlaten. Maar dat zit er niet in.
Tage des Schreckens - Wie Israelis und Palästinenser den Krieg erleben – ARD, 2009. Meer info over het conflict in Gaza: www.deredactie.be.
Wie vreet de bonen? 10 januari 2009
Soja voor kippen en varkens Paraguay is één van ’s werelds grootste producenten van genetisch gemanipuleerde soja. Niet dat de plaatselijke boeren daar een graantje van meepikken, integendeel. Ze worden van hun land gedreven door rijke Brazilianen die er grote boerderijen neerpoten. Ze vertellen hun verhaal aan Tanya Datta. De boeren zijn kwaad. Want waar moeten zij hun gewassen nog kweken? Aan de soja hebben ze niets, want het grootste deel is bestemd voor de productie van voer voor varkens, koeien en kippen van bij ons.
Giftige chemicaliën De lokale landbouwers kunnen dus niet anders dan land van de grote plantages inpikken. Maar dan komt de politie hardhandig in actie. De boeren denken dat de politie onder één hoedje speelt met de eigenaars van de grote boerderijen. Maar de politie ontkent. In de omgeving van de sojavelden worden uitzonderlijk veel kinderen met een handicap geboren. Sommige kinderen hebben geen handen, andere hebben misvormingen in het gelaat. De lokale bevolking wijt deze problemen aan het gebruik van gevaarlijke pesticiden. Een jongetje dat aan het spelen was in de buurt van een veld dat besproeid werd, kreeg last van oogirritaties. Zijn gezicht zwol op, hij kreeg ademhalingsproblemen en week later overleed hij. ‘De sojateelt heeft het leven van mijn zoontje gekost’, treurt de vader.
Unreported World: Paraguay’s painful Harvest – Channel 4, 2008
Lichaamsdelen te koop 3 januari 2009
Lichaamsdelen in medicijnen In Zuid-Afrika komen misdadigers aan de kost door te handelen in lichaamsdelen. Ze verkopen niet aan louche dokters voor illegale transplantaties, maar aan traditionele genezers die de lichaamsdelen verwerken in medicijnen. De manier waarop ze aan de lichaamsdelen geraken is op z’n minst gezegd gruwelijk. Nietsvermoedende mensen worden het struikgewas in gesleurd waar de lichaamsdelen weggehaald worden. Geslachtsorganen, ingewanden en lippen zijn het populairst. De brutale operaties gebeuren zonder verdoving, want hoe harder het slachtoffer krijst, hoe krachtiger de weggesneden lichaamsdelen zijn, zo zeggen de genezers. In veel gevallen overleven de slachtoffers de operatie niet.
Interview met een moordenaar Reporter Ramita Navai praat met een vrouw die van haar lippen beroofd werd terwijl ze met haar vriend in de bosjes aan het stoeien was. Haar gezicht is helemaal verminkt en ze kan moeilijk praten. Toch vertelt ze haar verhaal. Ook haar vriend werd verminkt. Zijn geslachtsorganen werden afgesneden, hij overleed ter plaatse. De daders ontzien geen kinderen, want lichaamsdelen van kinderen zijn meer waard. Een negenjarig jongentje die verminkt werd toen hij in het bos stond te plassen, praat over zijn trauma. Navai slaagt er ook in om met een rituele moordenaar te spreken. Hij heeft al drie doden op zijn geweten en zegt dat hij als het moest, ook zijn eigen kinderen zou doden.
Unreported World: Bodyparts for sale – Channel 4, 2008.
Klare wijn? 27 december 2008 Wat staat er op het etiket? Niets gezelliger dan een glaasje wijn bij de kerstboom, en met Nieuwjaar zullen de champagnekurken weer knallen. Maar is champagne z’n hoge prijs wel waard? En wat zit er allemaal in de wijn die we zo graag drinken? Reporter Jane Moore ontdekt dat er in wijn veel meer ingrediënten zitten dan de etiketten verklappen. In de voedselindustrie wordt er streng toegezien op de vermelding van de ingrediënten op de etiketten. Maar voor wijn zijn die regels veel soepeler. Moore trekt naar het laboratorium en ontdekt in de wijn heel wat ingrediënten die niet op het etiket vermeld staan, zoals sulfieten. Veel wijnproducenten zijn ook kwistig met suiker. ‘Sommige wijnen zijn niet meer dan alcoholhoudende cola’, zegt een wijncriticus.
Vuilnis op de wijngaard Moore trekt ook naar de Champagnestreek in Frankrijk en doet een wansmakelijke ontdekking: sommige wijngaarden hebben meer weg van een vuilnisbelt. Vroeger werden voedselresten van de stad tussen wijnranken gestort om de bodem te verrijken. Vandaag vinden we tussen de ranken ook scheermesjes, lege medicijnenflesjes en oude batterijen terug. In Italië kwam eerder dit jaar een schandaal aan het licht. Zeventig miljoen liter wijn werd in beslag genomen omdat er gevaarlijke substanties zoals zuren en kunstmeststoffen in teruggevonden werden. Twaalf wijnproducenten waren bij de zaak betrokken, één van hen doet zijn verhaal voor de camera.
Dispatches: What’s in your wine – Channel 4, 2008.
Het vervloekte goud van Brazilië 13 december 2008
Goudprijs schiet hoogte in Nu de wereldeconomie op instorten staat en investeerders geen vertrouwen meer hebben in aandelen, is goud zowat de veiligste belegging. Geen wonder dat de goudprijs de hoogte in schiet. De gouddelvers van het Braziliaanse regenwoud verdienen door deze prijsstijging het tienvoud van het gemiddelde plaatselijke maandloon. Illegale goudzoekers trekken massaal het regenwoud in. En dat is slecht nieuws voor de Yanomami, de grootste geïsoleerde stam van het Amazonegebied.
Malaria, prostitutie en alcohol Ze zijn met 32.000 en leven in de meest afgelegen gebieden in het Regenwoud. Maar sinds de komst van de goudzoekers hebben ze het hard te verduren. Malaria, ziektes, alcoholisme, prostitutie, het is er schering en inslag. Bovendien richten de ontginners een ecologische ravage aan. Een illegale goudzoeker geeft aan Reporter Jenny Kleeman toe dat het werk gevaarlijk is en dat het niet mag van de wet. Maar het is voor hem de enige manier om financieel het hoofd boven water te houden. Kleeman bezoekt een stam van de Yanomami. Ze hebben hun traditionele huizen verlaten en wonen nu in erbarmelijke omstandigheden en leven van aalmoezen. En nu de Braziliaanse regering ontginning op grote schaal wil legaliseren, dreigt de cultuur van de Yanomami helemaal te verdwijnen.
Unreported World – The Amazons golden curse, Channel 4, 2008.
Moeten we bang zijn van Rusland? 6 december 2008
Een nieuwe koude oorlog? Met de beelden van de korte maar hevige oorlog in Georgië afgelopen zomer vers in het geheugen, zijn de relaties tussen Rusland en het Westen weer helemaal onderkoeld. Sommigen waarschuwen zelfs voor een nieuwe Koude Oorlog. Maar hoe groot is de dreiging? En hoe denken de Russen er zelf over? Reporter Mark Franchetti trekt naar Rusland en zoekt het uit. En wat blijkt? Het merendeel van de Russen met wie hij spreekt, ziet Rusland niet als een agressor. Wel in tegendeel. Ze zien Rusland eerder als een land dat onder vuur ligt. Dat gevoel wordt onder meer gevoed door de Amerikaanse plannen voor een anti-raketschild in Oost-Europa en door de opmars van de NAVO in het oosten.
Spanningen in Sebastopol Franchetti ondervindt de spanning aan den lijve in Sebastopol. Rusland heeft in deze Oekraïense havenstad aan de Zwarte Zee een marinebasis, die het nog in pacht heeft tot 2017. Russische nationalisten zeggen dat ze zullen strijden om ervoor te zorgen dat de haven in de Krimrepubliek blijft én dat Oekraïne uit de handen van de NAVO blijft. Wanneer de Oekraïense overheid een gedenksteen voor mariniers ophangt, breekt er een rel los. De plaatselijke bewoners die zich veel meer Rus dan Oekraïner voelen, slaan de steen aan diggelen nog voor hij goed en wel ophangt.
Should we be scared of Russia? – BBC Panorama, 2008.
V090902INT25002
|