Nederlandse energiebedrijven importeren ‘foute’ steenkool uit Zuid-Afrika en Colombia. De buitenlandse kolenleveranciers veroorzaken ernstige milieu- en gezondheidsschade en hebben zich schuldig gemaakt aan grove mensenrechtenschendingen. Dat blijkt uit onderzoek van Netwerk.
 
Bekijk de uitzending >>>

Bloedbad
Nederlandse energieproducenten willen niet vertellen waar hun steenkool wordt ingekocht. Netwerk achterhaalde dat de producenten van de Colombiaanse mijnen Cerrejon en Drummond steenkool betrekken. Beide mijnen financierden paramilitairen. Drummond was betrokken bij de moord op tientallen omwonenden en vakbondsleiders. In 2004 is door paramilitairen in opdracht van Cerrejon een bloedbad aangericht onder vrouwen en kinderen van het dorp Bahia Portete.

Netwerk sprak met getuigen die het geweld aan den lijve hebben ondervonden. Daarnaast beschikt het programma over de bekentenissen van betrokken paramilitairen en van een hoge officier van de Colombiaanse geheime dienst.

Zuid-Afrika
Zuid-Afrika is de tweede steenkoolleverancier aan Nederland. Netwerk constateerde in het mijnbouwgebied rond Witbank behalve ernstige milieuschade, ook chronische gezondheidsproblemen bij de lokale bevolking. Volgens een huisarts in Witbank leidt 20% van de bevolking aan klachten als astma en longemfyseem vanwege het stof dat vrijkomt bij de steenkoolwinning.

Grove mensenrechtenschendingen
Volgens hoogleraar Van Genugten (Internationaal Recht) overtreden Nederlandse energiebedrijven de VN-principals of Global Compact voor verantwoord ondernemen. De energieleveranciers ondersteunen mensenrechtenschendingen door steenkool te blijven inkopen bij mijnen waarvan ze zouden moeten weten dat die zich schuldig maken aan grove mensenrechtenschendingen.

Netwerk legde dit ook voor aan Francois Kristen, hoogleraar internationaal strafrecht aan het Willem Pompe Instituut. Ook hij komt tot het oordeel dat energiebedrijven volgens de VN-regels in overtreding zijn.

VN-regels
Vreemd genoeg zijn het juist deze VN-regels waar de stroomproducenten zich in een reactie aan Netwerk op beroepen. "De controle op de herkomst van steenkool die op de markt wordt ingekocht, gebeurt bijvoorbeeld aan de hand van VN-richtlijnen, zoals geformuleerd door UN Global Compact. Criteria zoals het respecteren van mensenrechten en vakbondsvrijheid en het bestrijden van corruptie maken zodoende onderdeel uit van het inkoopbeleid."

Reactie EnergieNed
Toch laat brancheorganisatie EnergieNed in de reactie weten de bevindingen van Netwerk serieus te nemen. Er is inmiddels een dialoog opgezet met de betrokken partijen om misstanden bij de steenkoolwinning te onderzoeken. Lees de volledige reactie hier.