www.fnv.nl    30 september 2009 

In het nieuwste Doing Business-raport van de Wereldbank staat nog steeds de veel bekritiseerde 'Employing Workers Indicator'. De Wereldbank had beloofd in 2009 de indicator niet te gebruiken, mede omdat het tegen zijn eigen armoedebeleid ingaat.

Doing Business 
In  het jaarlijkse Doing Business-rapport, het meest gelezen Wereldbankrapport, dat door overheden en het bedrijfsleven alom geprezen wordt, worden landen gerangschikt in de mate van gemak waarmee een bedrijf opgezet kan worden. De economie van een land wordt langs de lat van tien indicatoren gelegd, waaronder de ‘hoe staat het met de werknemersrechten en sociale zekerheid’-indicator, otewel de Employing Wokers Indicator. Het land met de minste voorwaarden en regelgeving voor investeringen staat bovenaan. Landen die hoog scoren op de tien indicatoren hopen meer investeringen of leningen aan te trekken. De Wereldbank en IMF gebruikten het rapport om leenvoorwaarden op te stellen en als basis voor hervormingsplannen van (ontwikkelings)landen. Een rapport dus, met vergaande invloeden en consequenties. 

Gesprek 
Het rapport werd 29 september door de Wereldbank gepresenteerd op het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag. Voorafgaand aan de publieke presentatie had FNV een gesprek met Sabine Hertveldt van de Wereldbank over het nieuwste rapport. En vooral over wat er niet zo nieuw aan is. Dat Doing Business, kort door de bocht, nog steeds hoge punten geeft aan landen waar bedrijven werknemers zo gemakkelijk mogelijk kunnen ontslaan, zonder overleg met vakbonden, en zo goedkoop mogelijk, liefst zonder ontslagvergoeding.

Wererdbank beloofde aanpassing
In april erkende de Wereldbank nog dat een dergelijke ranking ingaat tegen haar eigen beleid voor armoedebestrijding en nam voor dat in het voorliggende rapport 2010 te veranderen. Dat is duidelijk niet gebeurd. Ondanks kleine aanpassingen in de methodologie geeft Doing Business 2010 nog steeds landen hoge cijfers als zij werknemersrechten en sociale zekerheid afbouwen. Alsof arbeidsderegulering in principe bijdraagt aan een goed ondernemersklimaat, groei van werkgelegenheid en bestrijding van armoede. De praktijk wijst in veel landen anders uit.

In april maakte de Wereldbank ook de afspraak met de internationale vakbeweging, deze  Employing Workers Indicator voor arbeidsderegulering fundamenteel aan te passen, in overleg met een nog op te zetten internationale werkgroep. De vakbeweging is dan ook teleurgesteld dat hierop niet gewacht is.
Positieve ontwikkelingen

Positieve ontwikkelingen
Er zijn ook positieve ontwikkelingen te melden. Dankzij de jarenlange lobby van de vakbeweging, zegt Sabine Hertveldt dat Doing Business niet langer als basis gebruikt wordt voor landenadviezen en leningen van de Wereldbank en IMF. De eerste stappen voor een andere methodologie op het gebied van werk zijn gezet. Nu moet de toekomst nog uitwijzen of DB haar ‘benchmark’ zo aan gaat passen dat deze er niet langer toe leidt dat werknemersrechten de sluitpost van de bedrijfsrekening zijn.

FNV protesteert tegen rapport van Wereldbank

De Wereldbank heeft de internationale vakbeweging blij gemaakt met een dooie mus. Dat blijkt uit de terugkeer van de gehate Employing Workers Indicator uit het jaarlijkse Doing Business rapport van de Wereldbank. Die indicator werkt versluierend voor de werkelijke arbeidssituatie in een land. De Wereldbank had beloofd in 2009 de EWI niet te gebruiken. De FNV heeft gisteren een protestbrief aan minister Koenders gestuurd.

Fabrieksarbeiders in landen waar de Wereldbank en het IMF het voor het zeggen hebben, kunnen gemakkelijk ontslagen worden. Die conclusie trekt de internationale vakbeweging naar aanleiding van het nieuwe Doing Business (DB) rapport van de Wereldbank. DB is het meest gelezen rapport van de Wereldbank en werkt met zogenaamde indicatoren: landen die hoog scoren op 10 indicatoren hopen meer investeringen aan  te trekken. 

De zogenoemde Employing Workers Indicator (EWI) geeft de hoogste score aan landen waar de arbeidswetgeving het gebrekkigst is. Een land dat bijvoorbeeld geen beperkingen oplegt aan nacht- en weekendwerk en werkweken toestaat van meer dan 5 dagen of meer dan 50 uren per week, krijgt een goede score. Het recht om werknemers zonder kennisgeving te ontslaan wordt eveneens hoog gewaardeerd.

Kortstondige blijheid
De internationale vakbeweging IVV, evenals de ILO trekken hiertegen al sinds 2003 van leer. Het is een absurde situatie die bovendien het eigen armoedebestrijdingsbeleid van de Wereldbank onderuit haalt. Dat besef is begin dit jaar ook tot de Wereldbank doorgedrongen. In april heeft de Wereldbank in een memorandum aan alle landen en sectorcoördinatoren opgedragen de controversiële EWI niet meer te gebruiken. 

De blijheid hierover is van korte duur. Vandaag wordt het nieuwe DB-rapport gepresenteerd, met diezelfde EWI. Ruth Vermeulen, beleidsmedewerker van FNV Mondiaal is perplex. “Nu staat nota bene Rwanda in de topranking, omdat de regering de plicht voor bedrijven heeft afschaft om ontslagen bij de vakbonden en de arbeidsinspectie te melden. Turkije is ineens 10 plaatsen gedaald, omdat ze het aantal werkuren aan banden hebben gelegd en een hoge ontslagvergoeding in de wet hebben opgenomen. Die lagere ranking is de omgekeerde wereld! DB 2010 propageert feitelijk ook in crisistijd sociale deregulering en breekt ontslagbescherming van werkende mensen af.”

Geen armoede veroorzaken
De FNV heeft dan ook minister Koenders in een brief opgeroepen om in deze tijd van financiële crisis de afbraak van sociale zekerheid en rechten van werkende mensen in ontwikkelingslanden te voorkomen. Nederland is na Engeland 2e grootste donor van de IFC, die het DB-rapport publiceert. Minister Koenders heeft 'Groei en verdeling' hoog op zijn ontwikkelingssamenwerkingsagenda staan als 1 van de 4 hoofdthema's. Koenders heeft besloten om een groter deel van zijn budget aan multilaterale instellingen te geven om armoede te bestrijden. Dus niet om armoede te veroorzaken.

Daarom roept de FNV Koenders op zijn ‘darling’ Wereldbank te houden aan eerder gedane toezeggingen om in DB werknemersrechten te respecteren, en adequate sociale regulering en verbeterde sociale bescherming te bevorderen, in plaats van deze af te breken.
Lees hier de brief van de FNV>>
Lees hier de verklaring van het IVV >>

 FNV brief DB 2010