www.oxfamnovib.nl    21 april 2009

Systeem van humanitaire hulpverlening moet op de schop 

Naar verwachting zal het aantal mensen dat door de klimaatcrisis wordt getroffen, binnen zes jaar met 54 procent toenemen tot 375 miljoen mensen. Dit kan het huidige stelsel van humanitaire hulpverlening niet aan, zo stelt Oxfam Novib in het rapport The Right to Survive.

De stijging van het aantal slachtoffers is het gevolg van diepgewortelde armoede en massale migratie naar dichtbevolkte krottenwijken, die kwetsbaar zijn voor weergerelateerde rampen. Verder faalt de politiek om deze risico’s aan te pakken en is het huidige systeem van noodhulpverlening niet toegespitst op dit soort rampen. Oxfam stelt dat de wereldgemeenschap opnieuw moet uitvinden hoe ze op rampen reageert, zich op rampen voorbereidt en rampen voorkomt.

“De internationale noodhulp is een soort wereldomvattend kaartspel. De verdeling wordt teveel bepaald door politieke motieven. De respons is wispelturig – te weinig, te laat en vaak niet goed genoeg,” zegt Farah Karimi, algemeen directeur van Oxfam Novib.

“De wereld kan de huidige rampen al amper aan en zal overweldigd worden als het aantal getroffen mensen verder zal groeien. Daarom is fundamentele hervorming nodig van de hulpverlening, zodat mensen in nood centraal staan. Het moet minder centralistisch worden en er moet veel meer ruimte zijn voor lokale organisaties en niet-westerse hulporganisaties.”

Oxfam maakte voor haar prognose gebruik van beschikbare gegevens over 6.500 weergerelateerde rampen sinds 1980. Jaarlijks zou het aantal door klimaatrampen getroffen mensen stijgen van 133 naar 375 miljoen per jaar in 2015. Hierin zijn slachtoffers van andere rampen, zoals oorlogen, aardbevingen of vulkaanuitbarstingen niet meegeteld.

Om deze toename op te vangen zullen de jaarlijkse internationale uitgaven aan noodhulp moeten stijgen van 14,2 miljard dollar in 2006 tot minstens 25 miljard per jaar. Zelfs met zo’n stijging, die neerkomt op 50 dollar per getroffen persoon, is het nog steeds volstrekt onvoldoende om in de basisbehoeften van slachtoffers te voorzien.

Internationale humanitaire hulpverlening na een ramp moet snel en onpartijdig zijn en de investering van geld en inspanning moet in verhouding staan tot de behoefte aan hulp. Nu voeren vaak politieke of andere motieven de boventoon. Dit is oneerlijk. In 2004 werd er gemiddeld 1.241 dollar uitgegeven aan elk slachtoffer van de Aziatische tsunami, terwijl er slechts 23 dollar werd besteed aan slachtoffers van de humanitaire ramp in Tsjaad.

Ook preventie moet veel meer aandacht krijgen. Rijke landen moeten zich inzetten om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen zodat de wereldwijde opwarming beperkt blijft tot onder de 2 graden Celsius. Zelfs dan zullen arme landen zich op grote schaal moeten aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. Om dat te kunnen betalen roept Oxfam de rijke landen, als veroorzakers van deze problemen, op om minstens 50 miljard vrij te maken.

Sommige landen, zoals Cuba, Mozambique en Bangladesh, hebben, ondanks de armoede, zwaar geïnvesteerd om hun bevolking tegen stormen te kunnen beschermen. Na de supercycloon uit 1972, waarbij meer dan een kwart miljoen mensen omkwamen, heeft Bangladesh veel geld gestoken in preventie en bescherming tegen weerrampen. Sindsdien blijft het aantal doden door supercyclonen in Bangladesh onder de 10.000. De ervaringen van Cuba, Mozambique en Bangladesh tonen aan dat met voldoende hulp zelfs ‘s werelds armste landen hun burgers beter kunnen beschermen.

In het licht van het groeiende aantal weerrampen, investeert Oxfam meer in het verminderen van de kwetsbaarheid van mensen voor rampen, terwijl de organisatie bij humanitaire crises wel actief hulpverlening blijft geven.

Farah Karimi: “Klimaatverandering doorkruist steeds meer ons werk om armoede te bestrijden. Het is van cruciaal belang dat we de gevolgen van de klimaatverandering aanpakken. De Nederlandse regering heeft toegezegd zich binnen de Europese Unie hard te maken voor het noemen van concrete bedragen voor klimaatmaatregelen in ontwikkelingslanden. Dat moet snel gebeuren, omdat anders het vertrouwen van ontwikkelingslanden afkalft en de internationale klimaatonderhandelingen in gevaar komen.”

Naast de gevolgen van klimaatverandering signaleert Oxfam ook andere problemen waardoor de druk op humanitaire hulpverlening verder toeneemt. Naar schatting is tegen 2050 bijna een miljard mensen op de vlucht door klimaatverandering, milieudegradatie en conflicten. En tot slot, verliezen meer mensen nu hun banen door de mondiale economische crisis.

De honger neemt wereldwijd toe door droogte, bevolkingsdichtheid en een toenemende vraag naar vlees en zuivelproducten in opkomende economieën.

Het aantal conflicten is de afgelopen jaren weliswaar afgenomen, een aantal conflicten blijft onopgelost. Meer dan 18 miljoen mensen kregen in 2007 door conflicten onvoldoende hulp, volgens cijfers van de VN. “Hele generaties zijn wel drie, vier of vijf keer gevlucht, en kennen niets anders dan gewapend geweld en ontheemding,” zegt Karimi.

Noten

• Voor haar analyse gebruikte Oxfam data van het Centre for Research on the Epidemiology of Disasters (CRED) van de Universiteit van Leuven in België. De data betroffen meer dan 6.500 klimaat-gerelateerde rampen sinds 1980 en het aantal daardoor getroffen mensen.
• De definitie van door een ramp ‘getroffen’ mensen omvat mensen met lichamelijke verwondingen of ziektes. Danwel mensen die dakloos zijn geworden of zij die op enigerlei wijze directe hulp nodig hebben tijdens de noodsituatie.
• Om een catastrofale klimaatverandering te vermijden moet de opwarming van de aarde zo ver als mogelijk onder 2 graden Celsius blijven. Dit vereist dat de geïndustrialiseerde landen als een groep tegen 2020 hun uitstoot tot 40 procent onder het niveau van 1990 terugdringen. Deze belofte moet uiterlijk aan het einde van dit jaar gedaan worden wanneer zij in Kopenhagen bijeenkomen voor een nieuwe mondiale overeenkomst over klimaatverandering.
  

Lees het volledige rapport: Right to Survive >>>

http://www.oxfamnovib.nl/id.html?lang=&id=12223&from=420

P092104INT25003