De keuze van papier en drukkerij   1 augustus 2008 (update 26 oktober 2009)

Ondanks alle verbeteringen is papierproductie is nog steeds erg vervuilend en kost veel energie. Daarom is het milieutechnisch het beste om spaarzaam papier te verbruiken.
Bij de aanschaf van papier (in de winkel of bij bestelling van drukwerk) valt er onderscheid te maken tussen de herkomst van de grondstoffen, het milieugedrag van de papierfabriek en de specificaties van de papiersoort.

Herkomst hout
FSC-keurmerk of kringloop
Veel papier wordt verkocht onder de vlag van “gemaakt van hout uit goed beheerde productiebossen”, maar er is maar één onafhankelijk en streng keurmerk dat garandeert dat het hout inderdaad op mens- en milieuvriendelijke manier geproduceerd is: het FSC-keurmerk.

Papierfabriek
Het meest optimale is als een fabriek het EMAS certificaat heeft: dit geeft aan dat de fabriek openheid geeft aan haar milieuzorg en constant aan verbetering werkt. EMAS staat niet op de verpakking van papier. Daarnaast verwerk(t)en sommige fabrieken hout uit de laatste oerbossen in Finland (Stora Enso ) of ongecontroleerd (deels illegaal) gekapt hout uit Rusland (Stora Enso en UPC Kymmene).

Papierspecificaties
* Kleur: Niet-gekleurd papier is minder vervuilend dan gekleurd papier. Natuurlijk getint papier is minder vervuilend dan witter papier: het is niet of minder gebleekt en maakt geen gebruik van (chemische) optische witmakers. Totaal Chloorvrij Gebleekt papier (TCF) heeft een lichte voorkeur boven Elementair Chloorvrij Gebleekt papier (ECF).
* Gramsgewicht: Voor zwaarder papier zijn meer grondstoffen nodig, dus neem niet onnodig dik papier.
* Strijklagen: gestreken papier kost meer energie en extra grondstoffen (o.a. voor de strijklaag) dan niet gestreken papier. Bovendien voelt het dunner aan, zodat een hoger gramsgewicht gekozen moet worden om dezelfde dikte en stijfheid te krijgen: meer verbruik van bomen.
* Keurmerken: Behalve voor de herkomst van het hout, zijn er verschillende keurmerken die iets zeggen over beperking van de vervuiling die de productie van het papier met zich mee heeft gebracht. Enkele voorbeelden:

Blaue Engel (kringlooppapier)
Consumentenkeurmerk. 100% Gerecyclede vezels, waarvan minstens de helft ervan bestaat uit de middelste of laagste kwaliteit. Zonder gebruik van chloor of optische witmakers.

Milieukeur (schrijf-, ketting- en kopieerpapier)
Consumentenkeurmerk. Beperkte uitstoot van schadelijke stoffen, biologische afbreekbaarheid, aandacht voor zware metalen en de milieuvriendelijkheid van de verpakking en duurzaamheid van het bosbeheer.

Nordic Swan
Consumentenkeurmerk. Milieulabel voor producten van Scandinavische landen.
Stelt beperkingen voor emissie naar lucht, land en water.

Keuze van een drukkerij
De ene drukkerij doet meer aan milieuzorg dan de andere. Het is zaak niet alleen te luisteren naar het zelfverklaarde milieubewustzijn van de drukker, maar ook te kijken de praktijk. Iedere drukker recycled zijn drukplaten (dat levert geld op) en laat zijn oude papier (gratis) ophalen, maar heeft hij een intern milieuzorg-certificaat?*  Is hij  FSC-gecertificeerd?** Daarnaast zijn er ook allerlei ontwikkelingen: thermische plaatvervaardiging (eventueel zelfs chemie-arm) is milieuvriendelijker dan conventionele plaatvervaardiging met gebruik van films. Alcoholvrij of zelfs waterloos offset is milieuvriendelijker dan met alcohol en vochttoevoegingsmiddelen. Er zijn Bio-inkten, die minder schadelijke stoffen bevatten (overigens is niet ieder drukwerk daar geschikt voor).
* Milieuzorgcertificaat SCGB, deelnemers te vinden via http://www.scgm.nl/ (register gecertificeerde bedrijven)
** FSC-gecertificeerde drukkerijen zijn te vinden via deze website >>> .Overigens mogen niet gecertificeerde drukkerijen wel FSC-papier gebruiken, maar zij onttrekken zich aan het streven om de hele productieketen gecontroleerd in orde te hebben en mogen het papier niet als FSC-papier verkopen. Het heeft dus wel degelijk zin om ook bij een eventueel niet gecertificeerde drukkerij toch om FSC papier te vragen.

Z080101ZGS26704