Home Keurmerken Voeding Bananen Max Havelaar vs bananen chiquiita Rainforest Alliance
Bananen Max Havelaar vs bananen chiquiita Rainforest Alliance PDF Afdrukken E-mailadres
Geschreven door Max Havelaar   
woensdag 12 maart 2008 11:43

www.maxhavelaar.nl   12-03-08

Wat is het verschil tussen bananen met Max Havelaar Keurmerk en Chiquita-bananen gecertificeerd door Rainforest Alliance?

De grote verschillen zitten in het doel en in de prijsgarantie. Max Havelaar is gericht op positieversterking en ontwikkeling van kwetsbare boeren en arbeiders, die door de markt worden gemarginaliseerd. Essentieel onderdeel daarvan is een prijsgarantie. Max Havelaar garandeert boeren en plantages een minimumprijs die de kosten dekt, ook de sociale en ecologische. Dit heet kosteninternalisatie. Daarnaast wordt een vaste premie betaald die boerenorganisaties in staat stelt hun investeringsachterstand in te halen en arbeiders op plantages de mogelijkheid geeft hun woon- en werksituatie te verbeteren. Rainforest Alliance (RA) laat de prijs over aan de vrije onderhandeling tussen koper en verkoper. Bij Chiquita-bananen is van prijsgaranties dus geen sprake. Als kopers van bananen met Max Havelaar Keurmerk overstappen op bananen met RA-certificaat gaan de Max Havelaar boeren en arbeiders er dus op achteruit.

Broodnodig
Het besluit van Chiquita om bananen voortaan onder het RA-label op de markt te brengen is niettemin een stap in de goede richting. Daarmee erkent het bedrijf het streven van Max Havelaar dat er iets moet gebeuren aan de dramatische situatie van boeren en arbeiders in de bananenteelt. Dat dit broodnodig is laat de huidige praktijk zien. In de bananenhandel is een ware ‘race to the bottom’ ontstaan. Grote bananenbedrijven kopen hun bananen steeds vaker in landen waar het arbeidsloon en de vakbondsgraad laag zijn. Momenteel komt één op de drie bananen die in Europa verkocht wordt uit Ecuador. In dat land liggen de lonen in de bananensector op 5 dollar per dag. En de vakbondsgraad is er het laagst ter wereld: minder dan één procent van de bananenarbeiders is er lid van een vakbond. Ook kleine boeren ontvangen prijzen waarvan ze niet fatsoenlijk kunnen rondkomen. De Ecuadoriaanse regering heeft jaarlijks een wettelijke minimumprijs van US $ 2,30 per doos (18 kilo) bananen vastgesteld. Maar de boeren ontvangen veelal minder dan de helft, in het laagseizoen soms slechts één dollar per doos. Onder Max Havelaar-voorwaarden wordt voor bananen (incl. premie) een exportprijs van € 7 per doos betaald.

Een eerste begin
De beslissing van Chiquita is dus slechts een eerste stap. Zonder een zekere prijsgarantie gaat Chiquita niet ver genoeg. Door bananen met het Max Havelaar Keurmerk te (blijven) kopen, brengen we volgende stappen van Chiquita en andere bananenbedrijven binnen bereik.
In 2004 werd in Nederland 2,7 miljoen kilo Keurmerkbananen verkocht. De extra inkomsten voor bananenboeren bedroegen hierdoor ruim € 500.000. Wereldwijd gingen in 2004 ruim 80 miljoen kilo bananen onder Fairtrade-labels langs de kassa. Veel bananentelers zagen hun situatie daardoor verbeteren (zie Ontmoet onze boeren). Maar geldt ook hier niet: we staan nog maar aan een begin? U, als consument, mag het zeggen!


Wat is het verschil tussen Max Havelaar bananen en reguliere bananen?

Er zit weinig verband tussen de prijs die de bananenboeren krijgen en de prijs die je voor je gewone banaan betaalt in de supermarkt. Afgelopen jaren is de marktprijs vaak minder dan de helft van de minimum Fairtrade (Max Havelaar) prijs voor bananenboeren.
Van de gewone banaan komt vaak minder dan 7% van de verkoopprijs bij de producent terecht, in totaal blijft er slechts 13 % van de bestede euro in de Derdewereld.

De kostenstructuur van één kilo gewone bananen
Onderstaande bananensplit maakt snel duidelijk dat slechts een klein percentage van de prijs die je voor een gewone banaan betaalt, bij de bananenplukker terechtkomt. Het overgrote deel blijft achter in Europa of bij de multinationale bananenbedrijven.

Race to the Bottom
In de bananenhandel is een ware "race to the bottom" ontstaan. Grote bananenbedrijven kopen hun bananen steeds vaker in landen waar het arbeidsloon en de vakbondsgraad laag zijn. Momenteel komt één op de drie bananen in Europa uit Ecuador, hier zijn in  bananensector zijn de lonen laag (5 US$ per dag) en de vakbondsgraad het laagst ter wereld (1% van de bananenarbeiders is lid van een vakbond). De ecuadoriaanse regering stelt een wettelijke minimum prijs per doos (18 kilo) bananen, desondanks ontvangen de boeren ontvangen in het laagseizoen, minder dan de helft; soms slechts 1US$ per doos!

De bananenprijzen variëren gedurende het jaar; juist wanneer de productie in het Centraal en Zuid-Amerika kwalitatief en kwantitatief het beste is, daalt de consumptie in Europa en zakt de bananenprijs. De grotere bananenplantages, vooral de bedrijven die ook zelf de export en verscheping beheersen, kunnen deze prijsschommelingen veelal compenseren met de overwinst die ze in de andere maanden behalen. De kleinere bananenboeren, die door de multinationale bananenbedrijven vaak als toeleverancier en buffer worden ingezet, hebben het gedurende deze maanden zwaar.


De kostenstructuur van één kilo Biologische Max Havelaar (Fairtrade) bananen
Bananenboeren die onder Max Havelaar (Fairtrade) voorwaarden leveren krijgen het hele jaar door een gegarandeerde minimumprijs met daarboven op een premie. Hiermee wordt zeker gesteld dat de kosten van sociaal - en milieuverantwoorde productie wordt gedekt. 
Bij een Fairtrade ( Max Havelaar) banaan komt hierdoor ruim 14% van de verkoopprijs bij de producent terecht (het dubbele!) en blijft ruim 20 % van de bestede euro in de Derdewereld.


Max Havelaar maakt vooral verschil voor het inkomen en werkomstandigheden van de bananenboeren en hun arbeiders.

 
 
Bananen met Max Havelaar KeurmerkBananen zonder Max Havelaar Keurmerk
De bananenboer krijgt tenminste een gegarandeerde minimumprijs, een prijs die de kosten van verantwoorde productie dekt.   Bananenboer krijgt de marktprijs, die vaak onder de productiekosten ligt.
Bovenop de prijs komt een premie van US $ 1,75 per doos bananen (18,14 kg), voor investeringen in sociale en milieumaatregelen. Geen financiële ondersteuning om aan voorwaarden en verbeteringen te voldoen, hierdoor zijn sociale- en milieuverbeteringen moeilijk haalbaar.
Zoveel mogelijk continuïteit in de handelsrelatie met de bananenboer. Contractzekerheid. Multinationals gebruiken kleine boeren vaak als buffer voor de productie op eigen plantages. Ongelijkwaardige contracten.
Arbeidsvoorwaarden van de werkers gebaseerd op de internationale ILO standaarden. Geen gedwongen of kinderarbeid. Geen discriminatie. Vrijheid van vakvereniging en recht op collectieve arbeidsonderhandelingen. Behoorlijk loon. Minimale secundaire arbeidsvoorwaarden. Veilige en gezonde arbeidsomstandigheden.  Gebrekkige primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden voor de werkers. Contracten op dagbasis, lage lonen, lange werkdagen. Vaak geen vrijheid van vakvereniging. Onvoldoende bescherming tegen gebruik pesticiden.
Pesticidengebruik gebonden aan WHO-richtlijnen. Verbod op herbiciden. Planmatige vermindering chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest. Bescherming natuurlijke gebieden. Composteren en verminderen afval. Voorkomen van erosie. Overmatig gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest. Schade aan natuurlijke gebieden. Bodem- en watervervuiling. Erosie. 

Laatst aangepast op vrijdag 12 september 2008 13:47
 

Meld fouten en verbroken links