Wol, dons of synthetische textiel

Hoofdmenu

Productgroepen

Steun Kritische Massa

Home

Kleding

Materialen en grondstoffen

Wol, dons of synthetische textiel

www.llink.nl 28-03-08

Bij wol en dons denk je voornamelijk aan schone en verantwoorde natuurproducten. Sommige mensen zullen om die reden eerder voor natuurlijke textiel kiezen dan voor een synthetische variant en beschouwen het als een verantwoorde aankoop. De textielindustrie speelt hier op in met termen als ‘zuiver scheerwol’. Helaas is zuiver scheerwol niet zo zuiver... Bij het scheren van schapen ontstaan vaak wonden en er worden veel bestrijdingsmiddelen gebruikt bij de wolproductie.

Dons komt van ganzen en eenden. Om deze veertjes te verzamelen worden de vogels levend geplukt. Dit is stressvol en pijnlijk voor de vogels.

Dierenwelzijn
Met 14 tot 15 maanden worden de schapen voor het eerst geschoren en daarna ieder jaar. Dat scheren is meestal geen pretje: veel schapen zijn zover doorgefokt dat ze heel veel huidplooien hebben. Omdat vliegenlarven daar graag de huid opeten, snijden de schapenfokkers die huidplooien er vaak af. Bovendien lopen de beesten snijwonden op omdat de scheerders per kilo wol betaald krijgen en zo snel mogelijk willen werken. De staarten van de lammeren worden afgeknipt of gekneld en de mannetjes onverdoofd gecastreerd. Als het schaap 2 of 3 jaar oud is en niet voor de fok wordt gebruikt, wordt het vaak verkocht en levend geëxporteerd naar Afrika of het Midden Oosten voor het vlees.

Er bestaan keurmerken voor wol, zoals Demeter. Schapen van biologische of biodynamische bedrijven hebben een veel prettiger leven. De mannetjes worden niet gecastreerd en hun staarten worden niet afgesneden.

Het dons komt van eenden en ganzen. Het zijn geen onvolgroeide veren, maar een speciale onderlaag. Veel echt dons is afkomstig van de pluk van levende dieren. Daarbij worden de dieren ruw onder bedwang gehouden om de pijnlijke pluk mogelijk te maken. Door het verwijderen van het dons verliezen ze bovendien hun natuurlijke bescherming tegen vocht en kou, waardoor ze gemakkelijk ziek worden. Om dat te voorkomen krijgen ze voor en na de pluk antibiotica toegediend. De dieren ondergaan deze kwelling in hun leven drie- à viermaal, zo ongeveer om de zeven weken.

In Nederland komt deze methode niet voor, maar aannemelijk is dat dons van levend geplukte dieren uit Oost-Europa, via Duitsland, wel ons land binnenkomt. Tevens wordt dons uit nesten van eidereenden gewonnen. Deze vorm van donswinning is minder dieronvriendelijk, maar nog altijd niet acceptabel. Eidereendkuikens worden minder beschermd en lopen hierdoor een groter risico ziek te worden of zich te verwonden.
De derde vorm van dons- en verenwinning is het machinaal plukken van ganzen, kippen en eenden die worden geslacht voor de vleesconsumptie. Aangezien de dieren toch al dood zijn, is dit de enige acceptabele manier om dons te winnen.

Schone aarde
Bij de wolproductie worden veel bestrijdingsmiddelen gebruikt. Tijdens het leven van het schaap, om het te beschermen tegen mijt en teken, en ter voorkoming van schimmel, motten en parasieten tijdens het transport van de wol. Resten van deze stoffen kunnen in de wol achterblijven en bij het uitwassen in het water terechtkomen. Bij biologische wol worden geen bestrijdingsmiddelen gebruikt.

Klimaatneutraal leven
Schapenmest bevat veel ammoniak en nitraat, bestanddelen die slecht zijn voor de grond en het water en een verzurende uitstoot hebben. Wol legt bovendien nogal wat kilometers af, zeker die van de grootste producent ter wereld, Australië. Dat kan overigens ook voor biologische wol gelden. In de biologische teelt wordt de mest gemengd met kalk- en steenmeel hergebruikt op het land. Maar de wol van de schapen is dus nog niet herkenbaar aan een label.

In Nederland is ook al biologische wol te koop verwerkt is in baby- en kinderkleding. Volwassen kleding is jammer genoeg alleen nog via Duitse bedrijven te verkrijgen.

Er zijn alternatieven genoeg, zoals synthetische vulling. Die zijn zonder problemen te wassen en bovendien goedkoper. Synthetische isolatiestoffen zijn duurzamer, minder volumineus, makkelijker schoon te maken, warmer als ze nat zijn, drogen sneller en geven veel minder aanleiding tot allergische reacties dan wol of dons.