Maar dit inzamelingssysteem werkt in Nederland niet goed. Uit eerder onderzoek bleek dat van oude ICT-apparatuur en bruingoed, zoals tv’s en dvd- spelers, slechts 15 procent zeker bij de officiële verwerkers terechtkomt.

Een gedeelte van het afval dat niet ingezameld wordt, komt bij het huisvuil terecht. De rest komt in handen van legale én illegale handelaren. De kans is groot dat zij het afval exporteren naar ontwikkelingslanden zoals Ghana, China en India. In die landen zijn de milieumaatregelen minder streng en de arbeidskosten lager. Daarom kunnen de handelaren die het afval exporteren daar nog iets aan de apparaten verdienen.

Illegale export
De export van elektronica-afval is illegaal. Het internationale Verdrag van Bazel verbiedt de export van gevaarlijk afval van geïndustrialiseerde landen naar ontwikkelingslanden. De EU heeft dit verdrag omgezet in wetgeving. Het is dus verboden om giftig Europees afval naar arme landen te verschepen. Maar toch gebeurt dit op grote schaal. De regels worden ontdoken door het afval te exporteren onder een andere noemer. Het afval wordt bijvoorbeeld ‘tweedehands apparatuur’ genoemd.

In arme landen zijn er geen mogelijkheden om het giftige elektronica afval veilig te verwerken. Het wordt daar meestal met de hand uit elkaar gehaald, vaak door kinderen, zonder enige veiligheidsmaatregelen te nemen. Bovendien worden de onbruikbare delen verbrand in de open lucht of gedumpt. Hierdoor worden mens en milieu blootgesteld aan de giftige stoffen uit de apparaten, met enorme vervuiling en gezondheidsproblemen tot gevolg.
 
Materialen gaan verloren
De dump van elektronica afval zorgt niet alleen voor vervuiling, het zorgt er ook voor dat veel waardevolle materialen verloren gaan. In ontwikkelingslanden worden vaak alleen koper en aluminium uit de apparaten gehaald. De andere materialen zoals plastic en glas gaan verloren.

Zonder recycling geldt dat ook voor de energie die nodig was om deze onderdelen te produceren. Bij de verloren materialen zitten veel edelmetalen als goud, zilver en palladium. Printplaten en chips bevatten kleine hoeveelheden hiervan. Het delven van goud, zilver en palladium in mijnen kost enorm veel energie en is erg milieuvervuilend. Door deze metalen terug te winnen uit elektronica, hoeven ze niet opnieuw uit de grond te worden gehaald en verminder je de enorme milieu-impact van de mijnbouw. In Europa halen grote smelters deze materialen uit oude printplaten en chips. Daar komen geavanceerde technieken bij kijken, waarover de arbeiders in ontwikkelingslanden niet beschikken.

V082209INT25402